Inżynierki przyszłości, czyli koniec ery stereotypów w świecie algorytmów. Kobiety w branży deep tech

Tempo zmian wciąż pozostawia wiele do życzenia. Mowa o kobietach, które zajmują wysokie stanowiskach w firmach technologicznych. Nadal płeć żeńska postrzegana jest jako ta „mniej techniczna”. A jaka jest rzeczywistość?

Z raportu „Strong Women in It 2025” wynika, że blisko 50% founderek startupów i 41% kobiet pracujących w korporacjach dostrzega realny problem w dysproporcjach płacowych w branży IT. Dlatego już na wstępie podkreślamy, że tempo zmian wciąż pozostawia wiele do życzenia, choć próbujemy zmieniać podejście.

Dzisiaj stawiamy pytanie jak walczyć z uprzedzeniami, dlaczego kobiety nadal są postrzegane jako te „mniej techniczne”? „Z moich doświadczeń i rozmów z kobietami na różnych etapach kariery wynika, że największą barierą często jesteśmy my same dla siebie. Statystycznie częściej niż mężczyźni odczuwamy syndrom oszusta, skrupulatnie analizujemy wymagania rekrutacyjne i aplikujemy dopiero wtedy, gdy spełniamy je niemal w 100%. Nawet po sukcesach skłonne jesteśmy przypisywać je przypadkowi. Wzajemne wsparcie, wzorce i świadome budowanie pewności siebie znacząco ułatwiają pokonywanie innych wyzwań np. rynkowych barier” – wskazuje Agata Pąprowicz, IT Tribe Leader BNP Paribas Bank Polska.

Wyzwania kobiet w sektorze technologicznym

Wciąż w zbiorowej świadomości musimy walczyć ze stereotypem kobiety „mniej technicznej”. Co ciekawe, to zjawisko zaczyna się często już na etapie edukacji, gdzie dziewczynki są zniechęcane do nauk ścisłych. „Źródeł wciąż upatruję w stereotypach obecnych na etapie wychowania, które wpływają na wybory edukacyjne i zawodowe młodych kobiet. W ostatniej dekadzie udział studentek kierunków STEM (przyp. red. Science, Technology, Engineering, Mathematics) wzrósł jedynie o ok. 5 p.p., do ok. 20%, co statystycznie ogranicza pulę kandydatek. Dlatego duże znaczenie mają inicjatywy organizacji wspierających dziewczęta w wyborze ścieżek technologicznych jak np. Fundacja IT Girls — ich działania mogą realnie zwiększyć reprezentację kobiet w najbliższych latach” – podkreśla Agata Pąprowicz.

Jak wskazuje Katarzyna Jóźwik, CEO Smartney Group Oney, sektor deep tech wciąż zmaga się z konserwatywnym podejściem do rekrutacji. Problem nie leży w braku kompetentnych kobiet, ale w systemowym mechanizmie „pattern-matching”. To oznacza w praktyce podświadome preferowanie kandydatów, którzy pasują do utartego schematu. Przełamanie tego impasu wymaga zmiany mentalności liderów oraz wsparcia oddolnych inicjatyw, takich jak Strong Women in IT.

„Dziś rzadziej kwestionuje się wiedzę kobiet, częściej ich odwagę czy zdolność decyzji. To efekt jeszcze wybrzmiewających uprzedzeń i starego myślenia o „techniczności”. A przecież to właśnie empatia połączona z odwagą daje przewagę w deep tech. Wielokrotnie powtarzam – i to podstawa naszego podejścia w Smartney Grupa Oney: siła innowacji zaczyna się od empatii” – mówi Katarzyna Jóźwik.

AI wspiera kobiety

Wracając do raportu „Strong Women in IT 2025”, 96% liderek w startupach i 97% kobiet pracujących w korporacji wskazują sztuczną inteligencją jako kluczowy trend branżowy. Co więcej, dane pokazują, że AI przestaje być eksperymentem, tylko narzędziem pracy. Jest to również ogromne ułatwienie dla kobiet.

„Im odważniej wchodzimy w erę sztucznej inteligencji, tym bardziej etykieta „mniej technicznej” traci na znaczeniu. AI daje wręcz supermoce: wspiera w programowaniu, administrowaniu, a dostęp do wiedzy jest dziś na wyciągnięcie ręki (czy raczej kliknięcia). Dzięki temu stanowiska techniczne stają się znacznie bardziej przyjazne i efektywne. Nawet dla tych, którzy dopiero stawiają pierwsze kroki w branży. Jasne, zdarzają się w firmach „techniczni guru”, od których wiedzy można dostać lekkiego zawrotu głowy – ale bez przesady, to raczej wyjątki niż reguła. Lepiej nie mierzyć się z innymi, tylko obrać swój własny kurs i każdego dnia robić krok do przodu (nawet jeśli czasem jest to krok w bok – byle do przodu!). Ta metoda małych kroków naprawdę działa, zwłaszcza na starcie kariery” – podkreśla Iza Duiwe, Senior Program Manager Copilot Engineering Microsoft.

Jednak AI to nie wszystko. Liderzy dostrzegają również, że różnorodność zespołów stanowi realną wartość biznesową. Kompetencje takie jak empatia czy inteligencja emocjonalna, jak wskazuje Iza Duiwe, krzywdząco są postrzegane jako „mniej techniczne”. W rzeczywistości to właśnie te cechy stanowią spoiwo nowoczesnych projektów.

Dlatego warto pamiętać, że walka z uprzedzeniami i stereotypami w sektorze deep tech przestała być tylko postulatem etyczny. To warunek konieczny dla przetrwania innowacji.