Urlop macierzyński na działalności jednoosobowej – ile trwa i co warto wiedzieć?

Prowadzenie własnej działalności i planowanie rodziny wcale nie muszą się wzajemnie wykluczać. Coraz więcej kobiet prowadzących własną działalność gospodarczą postanawia sprawdzić, jak wygląda urlop macierzyński na działalności jednoosobowej i jak z niego skorzystać. Bardzo ważne jest tu zgłoszenie do odpowiednich ubezpieczeń, a także terminowe opłacanie składek oraz znajomość przepisów dotyczących świadczeń pieniężnych. Sprawdź, co warto wiedzieć o urlopie macierzyńskim oraz zasiłku macierzyńskim przy jednoosobowej działalności gospodarczej.

Urlop macierzyński a działalność gospodarcza – kto ma prawo do świadczenia?

Sytuacja kobiet prowadzących działalność gospodarczą różni się od przypadku osób zatrudnionych na etacie. Formalnie urlop macierzyński nie przysługuje im w rozumieniu Kodeksu pracy. Mają jednak prawo do świadczenia pieniężnego, czyli tzw. zasiłku macierzyńskiego.

Aby zasiłek macierzyński przysługiwał zgodnie z prawem, niezbędne jest zgłoszenie dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Potrzebne jest również regularne opłacanie składek na ubezpieczenie chorobowe. Przedsiębiorcy muszą być więc w praktyce zgłoszeni do ubezpieczeń społecznych, a także terminowo regulować wszelkie należności.

Trzeba również pamiętać, że prawo do zasiłku macierzyńskiego pojawia się pod warunkiem podlegania ubezpieczenia chorobowego już w dniu porodu. W odróżnieniu od zasiłku chorobowego nie obowiązuje w tej sytuacji klasyczny okres wyczekiwania 90 dni. Świadczenie to przysługuje nawet w pierwszym dniu opłacania składki, o ile kobieta rodząca objęta była ubezpieczeniem w dniu porodu.

Urlop macierzyński a działalność gospodarcza – ile trwa?

Kobiety prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą często zastanawiają się, ile trwa urlop macierzyński w takim przypadku. Choć w sensie kodeksowym przedsiębiorcy nie korzystają z takiego urlopu, obowiązuje ich taki sam okres urlopu macierzyńskiego jak pracowników etatowych. Jest to:

• 20 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka,
• 31 tygodni w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie,
• 33 tygodnie w przypadku urodzenia trojga dzieci,
• 35 tygodni przy czworgu dzieci przy jednym porodzie,
• 37 tygodni w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie.

Świadczenie wypłacane jest, licząc od dnia urodzenia dziecka. Po zakończeniu określonego wyżej okresu można skorzystać z określonego okresu urlopu rodzicielskiego. Wynosi on dodatkowo 41 tygodni przy jednym dziecku.

Reasumując, łączne wsparcie może obejmować więc ponad rok. Odpowiadając na pytanie, ile trwa urlop macierzyński, zależy to ściśle od tego, czy młoda mama korzysta tylko z części podstawowej przysługujących praw, czy także z urlopu rodzicielskiego.

Prawo do pobierania zasiłku macierzyńskiego – sytuacje szczególne

Do zasiłku macierzyńskiego ma prawo nie tylko matka biologiczna dziecka. Zasiłek macierzyński przysługuje również:

• w sytuacji przysposobienia – następuje to po wydaniu przez sąd stosownego postanowienia w sprawie przysposobienia dziecka,
• w przypadku przyjęcia dziecka na wychowanie,
• kiedy dziecko zostało przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej (z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej).

Jeśli chodzi o adopcję, istotny jest tu dokument z sądu opiekuńczego. Prawo do otrzymywania świadczenia przysługuje także w sytuacji, gdy wobec dziecka podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego oraz wobec którego podjęto decyzję administracyjną związaną z edukacją. Wówczas prawo do otrzymywania świadczenia utrzymywane jest aż do chwili osiągnięcia przez dziecko wieku objętego obowiązkiem szkolnym.

Jak obliczyć zasiłek macierzyński?

Jedną z najistotniejszych kwestii jest wysokość zasiłku macierzyńskiego. Zależy to od:

• zadeklarowanej podstawy wymiaru składek,
• długości podlegania ubezpieczeniu w okresie ubezpieczenia chorobowego,
• wysokości opłacanych składek.

Żeby obliczyć zasiłek macierzyński, Zakład Ubezpieczeń Społecznych bierze pod uwagę średnią ze wszystkich deklarowanych podstaw z okresu ostatnich 12 miesięcy, które poprzedzają miesiąc porodu. Standardowo jest to zatem:

• 100% podstawy wynagrodzenia, które przysługuje przez pierwsze tygodnie,
• 70% przy dalszym okresie.

Możliwy jest także wybór stawki uśrednionej stanowiącej 81,5% podstawy przez cały przysługujący okres wypłaty świadczenia. W praktyce kwestia tego, ile wynosi zasiłek macierzyński, zależy od proporcjonalnie zadeklarowanej podstawy. Wyższa podstawa to wyższy zasiłek macierzyński, jednak wiąże się to również z ponoszeniem wyższych kosztów co do opłacania składek przed porodem.

Jak otrzymać zasiłek macierzyński?

Żeby otrzymać zasiłek macierzyński, trzeba złożyć stosowny wniosek do ZUS, a także dołączyć:

• odpis aktu urodzenia dziecka lub też skrócony odpis aktu urodzenia,
• dokument potwierdzający objęcie ubezpieczeniem,
• w szczególnych sytuacjach ewentualne orzeczenie sądu.

Prawo do wypłaty świadczeń nabywa się z dniem spełnienia wszystkich niezbędnych warunków formalnych. ZUS nie opóźnia wypłaty świadczenia, jeżeli dokumenty te zostały złożone prawidłowo oraz są kompletne.

Zasiłek macierzyński a działalność gospodarcza – czy można pracować?

Skorzystanie z zasiłku macierzyńskiego podczas prowadzenia własnej działalności gospodarczej nie powoduje, że biznes trzeba zawieszać. Możliwe jest łączenie prowadzenia działalności gospodarczej z jednoczesnym pobieraniem świadczenia. Trzeba jednak pamiętać, że w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego nie opłaca się składek społecznych, w tym również składki chorobowej. Nadal obowiązuje jednak składka zdrowotna. Oznacza to więc, że ubezpieczenie zdrowotne pozostaje aktywne.

Trzeba też pamiętać, że przychód, który uzyskujemy w trakcie pobierania zasiłku, podlega standardowemu rozliczeniu zgodnie z podatkiem dochodowym.

Zakończenie urlopu macierzyńskiego na JDG – co dalej?

Po zakończeniu urlopu macierzyńskiego przedsiębiorcza mama ma kilka możliwości:

• powrót do pełnego opłacania składek ZUS,
• dalsze wsparcie w ramach urlopu rodzicielskiego,
• opcja skorzystania z urlopu wychowawczego (z formalnego punktu widzenia obejmuje on jednak przede wszystkim etaty).

Część świadczenia można również przekazać ojcu dziecka. Może on skorzystać również z urlopu tacierzyńskiego. Na podstawie odrębnych przepisów ojcu przysługuje również urlop ojcowski.

Prawo do zasiłku macierzyńskiego a własna działalność – podsumowanie

Obecnie bez problemu można uzyskać zasiłek macierzyński na działalności. Należy jednak spełnić warunki dotyczące ubezpieczenia chorobowego i terminowo opłacać należne składki społeczne.

Najważniejsze kwestie, jakich należy dopilnować pod tym względem to:

• zgłoszenie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego,
• regularne opłacanie składek społecznych,
• właściwe ustalenie podstawy wymiaru składek,
• złożenie dokumentów w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.

Dla kobiet, które prowadzą jednoosobową działalność gospodarczą, taka możliwość to realne wsparcie w okresie związanym z urodzeniem dziecka, czy też jego przysposobieniem. Dzięki temu z powodzeniem można połączyć rozwój firmy z życiem rodzinnym.