Zasada 50/30/20, czyli świadome zarządzanie budżetem domowym w prosty sposób

Wśród prostych i skutecznych metod zarządzania budżetem domowym możesz natrafić na zasadę 50/30/20. Prosty podział na trzy kategorie kosztowe zapewni Ci równowagę budżetową pomiędzy konsumpcją a długoterminowym oszczędzaniem. Na czym jednak dokładnie polega reguła 50/30/20 i czy aby na pewno jest taka skuteczna?

Jak działa zasada 50/30/20?

Ta strategia spopularyzowana przez Elizabeth Warren wskazuje, aby:

1. Zsumować dochody netto – spisz wszystkie dochody miesięczne netto np. w Excelu.
2. Podziel wydatki na trzy kategorie – rozdysponuj dochody netto na niezbędne wydatki (50% budżetu), przyjemności (30%) i oszczędności (20%). 

Taki podział zapewnia przejrzystość i równoważy krótkoterminowe potrzeby z długoterminowym bezpieczeństwem finansowym.

Czym są niezbędne wydatki (50% budżetu)?

Wydatki niezbędne dotyczą potrzeb niższego rzędu tzw. Piramidy Maslova. To po prostu wydatki konieczne do przeżycia. Przykłady:

• Koszty mieszkania – czynsz do administracji, rata kredytu hipotecznego czy opłata za media.
• Wyżywienie – często pochłania sporą część budżetu.
• Podstawowe artykuły gospodarstwa domowego – przykładowo środki czyszczące i proszek do prania.
• Transport – wydatki na paliwo czy bilety komunikacji miejskiej.
• Ochrona zdrowia – przykładowo wszelkie zażywane leki.

Zgodnie z zasadą 50/30/20 około połowa budżetu powinna być wydatkowana właśnie na tego rodzaju cele.

Co zalicza się do wydatków na przyjemności (30% budżetu)?

30% wydatków zgodnie z omawianą teorią powinno się przeznaczać na:

• Rozrywkę – zakup biletów do kina, mecz piłkarski, wykupienie subskrypcji do mediów streamingowych itp.
• Hobby – przykładowo kupno sprzętu wędkarskiego albo karnetu na siłownię.
• Podróże – w tym wakacyjne wyjazdy.
• Styl życia – przykładowo wydatki na biżuterię lub usługi fryzjerskie.
• Spotkania towarzyskie – imprezy czy spotkania w restauracji.

To więc wydatki, bez których można się obejść. Jednakże sprawiają one dużą przyjemność i satysfakcję.

Co zaliczyć do wydatków na oszczędności (20%)?

Dobry budżet powinien też uwzględniać przyszłość. Dlatego też 20% dochodów netto powinno się wydawać na takie cele, jak:

• Produkty oszczędnościowe – bezpieczne lokaty i konta oszczędnościowe pozwalające przynajmniej zminimalizować wpływ inflacji.
• Inwestycje – mogą zapewnić wysoki zysk, pamiętaj jednak o ryzyku.
• Zabezpieczenie emerytalne – IKE czy IKZE to pomysły na zabezpieczenie swojej przyszłości.

Metoda 50/30/20 skłania więc do budowania poduszki bezpieczeństwa i funduszu awaryjnego.

Jakie są blaski i cienie metody 50/30/20?

Do zalet reguły 50/30/20 należy:

• Prosty mechanizm – zasady działania można zrozumieć w moment.
• Harmonia – uwzględnienie zarówno bieżącej sytuacji, jak i oszczędzania.
• Precyzyjność – konkretne liczby, czyli 50%, 30% i 20%.

Z kolei wady są następujące:

• Brak uwzględnienia indywidualnej sytuacji – preferencje i możliwości każdego człowieka są różne.
• Sztywność w ciągu roku – struktura wydatków w sezonie urlopowym czy świątecznym jest inna niż w pozostałych miesiącach, czego 50/30/20 także nie uwzględnia.

Jak więc każda metoda, tak i reguła 50/30/20 ma zarówno plusy, jak i minusy.

Teoria, a rzeczywistość: czy metoda 50/30/20 naprawdę jest skuteczna?

Warto zapoznać się z metodą oszczędzania 50/30/20. Niekoniecznie trzeba się jednak do niej perfekcyjnie dostosowywać. Ważniejsze jest wyrobienie sobie nawyku planowania i podziału wydatków z myślą o bieżących i przyszłych potrzebach.

Przy czym podział 50/30/20 zwykle lepiej traktować orientacyjnie, a dokładne wartości określić na podstawie indywidualnej specyfiki. Przykładowo, gdy spłaca się kredyty to podział 70/20/10 może być lepszy. Z kolei gdy ma się duże zarobki i zero kredytów, to można celować np. w podział 35/35/30.