Polski przedsiębiorca dziś, a 10 lat temu. Co się zmieniło?

Dziesięć lat temu doszło do rewolucji podatkowej, ale nie tylko. Na przestrzeni tych lat pojawiały się regulacje, które pozytywnie wpływały na przedsiębiorczość, ale także były takie, które ją ograniczały. Redakcja MamBiznes.pl postanowiła porównać sytuację polskich przedsiębiorców na przestrzeni ostatniej dekady.

Polski przedsiębiorca dziś, a 10 lat temu; Foto: YAY Foto/ elwynn

W 2009 roku słowo start-up nie było zbytnio rozpowszechnione. Tak właściwie to dopiero w tym okresie rodziły się pierwsze biznesy z obszarów nowych technologii w Polsce, które dziś podbijają nie tylko rynek polski, ale i zagraniczny. Na przestrzeni tych lat pojawiło się wiele zmian, które dotknęły przedsiębiorców. Nie zmieniła się jednak tylko jedna rzecz – liczba polskich jednorożców. Zarówno w 2009, jak i 2019 roku nie było w Polsce start-upów, których wycena przekroczyła 1 mld USD.

Podatki

Na samym początku naszej analizy sprawdźmy stawki podatków. Bowiem to one mogą często hamować, bądź przyśpieszać rozwój przedsiębiorczości. W 2009 roku mieliśmy do czynienia z prawdziwą rewolucją podatkową. To właśnie od stycznia tamtego roku stawki podatku PIT wynoszą 18 proc. i 32 proc, zaś stawka podatku CIT 19 proc. Obecnie wielkość stawek nie uległa praktycznie zmianie. Od 2019 roku pojawiła się nowa 9 proc. stawka podatku CIT, jest ona dedykowana małym i średnim przedsiębiorstwom.

Przy podatkach dochodowych nieodłącznym elementem jest tzw. Kotwa wolna od podatku. Pod koniec poprzedniej dekady wynosiła ona 3 091 zł, natomiast 10 lat później wzrosła do 8 tys. zł. Jest to maksymalna wielkość kwoty wolnej podatku i jest uzależniona od wielkości przychodu. Więcej o kwocie wolnej od podatku przeczytasz tutaj.

PIT20092019
18%18%
32%32%
CIT19%9%
19%
VAT22%23%
7%8%
3%5%
Kwota wolna od podatku3 091,00 zł8 000,00 zł
 Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS i MF

Nieco inaczej wygląda kwestia podatku VAT, bowiem w tym przypadku są duże zmiany i to na gorsze. W 2009 roku podstawowa stawka wynosiła 22 proc. Obecnie jest o 1 punkt procentowy wyższa i wynosi 23 proc. Nie lepiej jest także z obniżonymi stawkami podatku VAT. Jeszcze w 2009 roku wynosiły one 7 i 3 proc. Obecnie jest to 8 i 5 %.

Proces zakładania firmy

Na tym polu zaszły w ostatnich 10 latach ogromne zmiany. W dużej wynika to z cyfryzacji administracji i rozwoju technologii. Warto przypomnieć, że jeszcze w 2009 roku średni czas potrzebny na założenie własnego biznesu wynosił do 7 dni. Dziś aby zostać właścicielem własnej firmy wystarczy kilka godzin spędzonych przed laptopem. O tym jak założyć firmę bez wychodzenia z domu przeczytasz tutaj. Jednak pomimo tego udogodnienia na przestrzeni 10 lat liczba zarejestrowanych firm spadła o blisko 1/5. Jeszcze w 2009 roku liczba przedsiębiorców wynosiła 3 742 673, zaś 10 lat później już 3 001 353. Co ciekawe na przestrzeni tego samego okresu liczba wyrejestrowanych podmiotów również spadła o blisko 1/5. Pod koniec poprzedniej dekady na zamknięcie swojego biznesu zdecydowało się 357 530 przedsiębiorców, obecnie wartość ta spadła do 286 833.

20092019Różnica
Ilość dni na założenie własnego biznesudo 7 dnido kilku godzin –
Liczba zarejestrowanych firm3 742 6733001353-19,81%
Liczba wyrejestrowanych podmiotów357530286833-19,77%
Udział wyrejestrowanych przedsiębiorstw9,55%9,56%
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS

ZUS

ZUS i przedsiębiorcy raczej nie idą w parze. Świadczyć może chociażby o tym wzrost minimalnych składek o ponad 56 proc. Jeszcze w 2009 roku przedsiębiorca musiał zapłacić co najmniej 841,51 zł, natomiast obecnie 1316,33 zł. Jest to jednocześnie najwyższa składka ZUS dla przedsiębiorców. Tak duży wzrost możemy upatrywać we wzroście wszystkich rodzaj składek. Średnio każda z nich rosła o 56 proc, jednak najbardziej na przestrzeni 10 lat wzrosła składka rentowa, która prawie uległa podwojeniu.

Składki ZUS20092019Różnica
Emerytalna         373,96 zł        558,08 zł49,24%
Rentowa         114,95 zł        228,08 zł98,42%
Chorobowa           46,94 zł           70,05 zł49,23%
Wypadkowa           34,48 zł           47,75 zł38,49%
Fundusz Pracy           46,94 zł           70,05 zł49,23%
Zdrowotna         224,24 zł        342,32 zł52,66%
Razem         841,51 zł     1 316,33 zł56,42%
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych ZUS

Wskaźniki makroekonomiczne

Zacznijmy od analizy podstawowego wskaźnika makroekonomicznego, czyli PKB, a dokładniej jego dynamiki. 2 lata po wybuchu światowego kryzysu gospodarczego, Polska gospodarka wracała na tory szybkiego wzrostu, a dynamika zmiany PKB wyniosła 2,5 proc rdr. Pod koniec 2018 roku wzrost wynosił 5,1 proc. rdr.

Obecnie wiele firm boryka się z problemem zatrudnienia. Nic w tym dziwnego, z tego względu, że stopa bezrobocia notuje rekordowo niskie poziomy. W styczniu 2019 wyniosła 6,2 proc, zaś w 2009 roku wskaźnik ten znajdował się na poziomie 10,5 proc. Spadek bezrobocia spowodował gwałtowny wzrost przeciętnych wynagrodzeń do poziomu 5 274,95 zł z 3 215,75 zł w 2009 roku.

20092019Różnica
Minimalne wynagrodzenie1 276,00 zł 2 250,00 zł76,33%
Przeciętne wynagrodzenie 3 215,75 zł 5 274,95 zł64,03%
 Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS

Przeczytaj także na MamBiznes.pl