Czy osoba fizyczna wystawia faktury VAT?

Jestem osobą fizyczną i nie posiadam firmy. Niedawno sprzedałem klientowi deski bez faktury. Teraz (po 7 dniach od zakupu) klient domaga się ode mnie wystawienia faktury ponieważ twierdzi, że sprzedałem mu wadliwy towar. Czy ma prawo żądać ode mnie faktury?

Jako osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej nie ma Pan obowiązku wystawienia faktury ani rachunku. Zgodnie z Ordynacją podatkową (dalej jako: OP) sprzedawca ma obowiązek wystawienia rachunku na żądanie nabywcy jedynie w sytuacji, gdy prowadzi działalność gospodarczą. Z kolei definicja legalna działalności gospodarczej w OP jest szersza niż w innych ustawach, bowiem obejmuje nie tylko działalność w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, lecz również każdą inną działalność zarobkową wykonywaną we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek.

Nie ulega jednak wątpliwości, że jeśli sprzedaży w powyższym stanie faktycznym dokonano incydentalnie, nie znajdą zastosowania przepisy OP obligujące sprzedawcę do wystawienia rachunku na żądanie. Z kolei w sytuacji, gdy regularnie uzyskuje Pan przychód z wyrabiania desek, urząd skarbowy może uznać to za działalność gospodarczą, co pociągnie za sobą konsekwencje podatkowe w zakresie PIT oraz VAT. Wówczas ma Pan obowiązek wystawić rachunek na żądanie nabywcy, chyba że na podstawie przepisów UoVAT jako czynny podatnik byłby Pan zobowiązany do wystawienia faktury.

Ponadto nawet jeśli umowa sprzedaży w rozumieniu KC została zawarta w formie ustnej, sprzedawca obciążony jest odpowiedzialnością z tytułu rękojmi za wady fizyczne i prawne. Odpowiedzialność taka może być wyłączona jedynie wówczas, gdy kupujący wiedział o wadach w momencie zawarcia umowy lub strony umówiły się co do wyłączenia bądź ograniczenia rękojmi – w każdym z tych przypadków ciężar dowodu spoczywa na kupującym, zatem w warunkach umowy ustnej musi on wykazać, że jego roszczenie jest zasadne.

Jeżeli nie ma możliwości wyłączenia lub ograniczenia odpowiedzialności z tytułu rękojmi, nabywca może w terminie 30 dni od dnia wykrycia wady odstąpić od umowy, co skutkuje obowiązkiem wymiany otrzymanych świadczeń tj. kupujący dokonuje zwrotu rzeczy, a sprzedawca zwraca cenę sprzedaży. Alternatywnie nabywca ma możliwość żądania wymiany rzeczy na pozbawioną wad (jeśli przedmiotem sprzedaży był określony rodzaj desek), usunięcia wady (jeśli przedmiotem sprzedaży były konkretnie wskazane deski) bądź obniżenia ceny.

Warto wskazać, że jeśli rzecz posiada wady, które ujawniają się w związku z ich użyciem, sprzedawca w takiej sytuacji jest wyłączony z odpowiedzialności za te wady. Warunkiem jest jednak ujawnienie się już po przeniesieniu posiadania.

Kancelaria INITIUM Krzysztof Biernacki

Podstawa prawna:

  • Art. 3 pkt 9, art. 87 § 1, Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 749)
  • Art. 557 § 1, art. 558 § 1, art. 559,  art. 560 § 1 i 2, art. 561 § 1 i 2, art. 563 § 1, Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. Nr 0, poz. 121)