Nowość w kredytach mieszkaniowych. POLSTR wchodzi do gry

Następca wskaźnika WIBOR zostanie wykorzystany przez pierwszy bank w kredytach hipotecznych ze zmiennym oprocentowaniem. To początek realnej drogi do tego, by POLSTR na stałe zadomowił się w tego typu produktach.

Zdjęcie: Andrzej Rostek/Shutterstock

Rynek kredytów mieszkaniowych w Polsce przechodzi w ostatnim czasie istotne zmiany. Jedną z głównych tendencji, które go charakteryzują, jest odejście od produktów ze zmienną stopą procentową. Z danych Barometru Metrohouse i Credipass wynika, że w pierwszym kwartale roku prawie 80% nowych decyzji to kredyty o okresowo stałej stopie procentowej. Należy jednak zaznaczyć, że rok wcześniej wartość ta stanowiła około 90% decyzji kredytowych. Być może dalszy spadek tej proporcji będzie udziałem nowego wskaźnika POLSTR, który wchodzi właśnie do sektora bankowego.

Stała stopa procentowa – przyczyny wyboru

Przyczyn obecnego trendu w kredytach hipotecznych jest kilka. Kredytobiorcy produkty o stałej stopie procentowej wybierają przede wszystkim ze względu na bezpieczeństwo i stabilność domowego budżetu. Stała rata znacząco ułatwia bieżące planowanie finansów. Co więcej, chroni przed nagłymi podwyżkami wskaźników referencyjnych, na których oparte jest zmienne oprocentowanie. 

Dla obecnych kredytobiorców cenną lekcją były także zdarzenia z przeszłości. Tu przykładem są chociażby gwałtowne podwyżki stóp procentowych po pandemii. W przypadku wielu kredytów hipotecznych ze zmiennym oprocentowaniem, rata kredytowa w latach 2021-2022 wzrosła nawet dwukrotnie. Podobną sytuacją były także doświadczenia posiadaczy kredytów frankowych.

POLSTR odpowiedzią na obecne trendy

Sytuację mają szansę zmienić produkty o oprocentowaniu opartym na wskaźniku POLSTR (Polish Short Term Rate). W myśl nowych przepisów, tylko do końca bieżącego roku banki mogą udzielać kredytów opartych na WIBOR. Od 1 stycznia 2027 roku wszystkie nowe kredyty będą indeksowane w oparciu o nowy wskaźnik.

Najistotniejszą różnicą pomiędzy WIBOR a POLSTR jest fakt, że drugi ze wskaźników bazuje na rzeczywistych transakcjach rynkowych, a nie na prognozach. Są nimi jednodniowe depozyty niezabezpieczone zawarte pomiędzy instytucjami kredytowymi (bankami) oraz instytucjami finansowymi (np. fundusze emerytalne, instytucje ubezpieczeniowe, fundusze inwestycyjne). Zmiana była konieczna ze względu na przechodzenie na globalnym rynku finansowym na wskaźniki typu Risk Free Rate (RFR).

Wskaźnik POLSTR został wybrany po przeglądzie alternatywnych dla WIBOR wskaźników typu RFR. To zmiana początkowej decyzji, którą było zastąpienie WIBOR-u wskaźnikiem WIRON. Wybrany POLSTR okazał się stabilniejszym i lepiej dostosowanym do aktualnych trendów międzynarodowych w zakresie stawek referencyjnych stopy procentowej.

PKO BP przeciera szlaki

Jeszcze przed początkiem 2027 roku indeks POLSTR do nowych umów kredytowych wprowadzi Grupa PKO BP. Zgodnie z jej informacją, „od 3 września 2026 r. PKO Bank Polski i PKO Bank Hipoteczny jako pierwsze banki w Polsce będą oferowały nowe kredyty hipoteczne o zmiennym oprocentowaniu opartym na wskaźniku referencyjnym z rodziny wskaźników POLSTR”.

Kredyty udzielane będą z uwzględnieniem wskaźnika referencyjnego POLSTR 1M Stopa Składana. Indeks ten zbudowany jest na podstawie dziennych stawek POLSTR z ostatniego miesiąca. Oznacza to, że oprocentowanie kredytu będzie się zmieniać co miesiąc.

Eksperci oczekują, że inne banki na podobny krok zdecydują się również jeszcze przed końcem roku.

WIBOR nie znika

Nowy wskaźnik nie oznacza jednak, że kredytobiorcy pożegnają się z WIBOR-em. Ten wciąż istotny będzie dla konsumentów, którzy posiadają zobowiązania indeksowane za pomocą tego instrumentu. Zgodnie z komunikatem GPW Benchmark (administrator wskaźników), tryb wieloletniego, uporządkowanego procesu wygaszania WIBOR potrwa do 1 stycznia 2037 roku.

Termin ten nie jest przypadkowy. Z rynkowych analiz wynika bowiem, że średni okres spłaty kredytu hipotecznego w Polsce wynosi około 9 lat. Większość umów opartych na WIBOR powinna więc zostać do tego czasu spłacona.

Znacznie szybciej okaże się z pewnością, jaki wpływ na kształtowanie się nowych trendów w kredytach hipotecznych będzie miał nowy wskaźnik. Czas pokaże, czy POLSTR przyczyni się do rzeczywistego wzrostu ilości zobowiązań o zmiennej stopie procentowej.