Własna firma to dobry pomysł? Większość mikroprzedsiębiorców mówi „tak”

Aż trzy czwarte przedsiębiorców deklaruje, że ponownie zdecydowałoby się na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Własna firma, choć oceniana pozytywnie, by odnieść sukces w dłuższej perspektywie wymaga jednak często znaczących pokładów cierpliwości.

Decyzja o założeniu działalności gospodarczej może mieć naprawdę wiele motywacji. Wiążą się z nią również złożone konsekwencje. Jak informują branżowe raporty, przedstawiciele coraz większej ilości sektorów mają problemy z płynnością finansową. Okazuje się jednak, że większość z mikroprzedsiębiorców, gdyby mogła dokonać raz jeszcze tej decyzji, ponownie zdecydowałaby się na założenie własnej firmy. Tak wynika z badania Krajowego Rejestru Długów „Na własny rachunek. Motywacje, korzyści i koszty prowadzenia mikrofirmy”.

Własna firma – dominujące motywy założenia działalności

Na początek warto się jednak przyjrzeć temu, jakie motywacje kierują osobami, które decydują się na założenie działalności gospodarczej. Mikroprzedsiębiorcy, którzy wzięli udział w badaniu, najczęściej wskazywali na możliwość usamodzielnienia się (39 proc. badanych). Nieco mniej, bo niespełna 33 proc. kierowało się chęcią uzyskania większej elastyczności czasu. Trzecim z powodów, który wskazywali badani, była chęć uzyskiwania wyższych zarobków oraz robienia tego, co lubi się najbardziej (po 30,6 proc. odpowiedzi).

Źródło: „Na własny rachunek. Motywacje, korzyści i koszty prowadzenia mikrofirmy”

Wyraźnie rzadziej decyzja o założeniu firmy jest podyktowana możliwością wykorzystania rynkowej okazji (8 proc.), czy dostrzeżeniem wolnej niszy w danej branży lub regionie (5 proc. badanych). To sprawia, że w dłuższej perspektywie wiele z nich może mieć problemy z utrzymaniem się na rynku.

Inwestycja

Wielu mikroprzedsiębiorców ma jednak świadomość, że początkowy etap działalności to raczej czas na budowę wartości firmy. Konsumowanie efektów tego procesu ma nastąpić po pewnym czasie. Wśród przedsiębiorstw działających do pięciu lat, 29 proc. właścicieli wskazuje, że firma ma przede wszystkim przynieść dochód w przyszłości. W firmach funkcjonujących od 6 do 10 lat odsetek ten spada do 13 proc. U przedsiębiorców z ponad dziesięcioletnim stażem wynosi on już jedynie 10 proc.

„W mikrobiznesie właściciel najpierw finansuje wykonanie zlecenia, a na zapłatę czeka kilka tygodni. Firma może więc być rentowna na papierze, a nie mieć pieniędzy na bieżące wydatki. Dlatego o jej bezpieczeństwie decyduje nie tylko sprzedaż, lecz także zdolność do sfinansowania okresu między wystawieniem faktury a wpływem pieniędzy. Brak tego czynnika powoduje problemy płynnościowe. W 2025 roku odnotowano w Polsce 5549 postępowań upadłościowych i restrukturyzacyjnych. Jednocześnie, co jest bardzo pozytywne, bilans zakładanych i zamykanych jednoosobowych firm wciąż pozostaje dodatni. Według danych CEIDG w 2025 roku wpłynęło 288,8 tys. wniosków o założenie JDG i 196,7 tys. wniosków o zamknięcie działalności – to 147 nowych działalności na każde 100 zamkniętych. Wśród polskich przedsiębiorców widać więc duży entuzjazm do bycia na swoim. Właściciel mikrofirmy dobrze zna cenę samodzielności, a mimo to nadal uważa, że warto ją zapłacić” – mówi Emanuel Nowak, ekspert firmy faktoringowej NFG.

Mikroprzedsiębiorcy są na „tak”

Być może świadomość specyfiki prowadzenia działalności gospodarczej jest więc dobrze znana mikroprzedsiębiorcom. Potwierdzeniem tej tezy jest także fakt, że łącznie 74 proc. z badanych zdecydowałoby się ponownie na założenie własnej firmy, gdyby mieli możliwość podjęcia takiej decyzji.

Źródło: „Na własny rachunek. Motywacje, korzyści i koszty prowadzenia mikrofirmy”

Najbardziej zdecydowanymi na ten krok są przedsiębiorcy działający w modeu B2B. Aż 44 proc. tej grupy udzieliło odpowiedzi „zdecydowanie tak”. Biorąc pod uwagę inne kryterium, przewagę wykazują firmy, które zatrudniają pracowników. Tu udział powyżej odpowiedzi to 45 proc. w stosunku do 35 proc. u samozatrudnionych.

Świadomość wagi decyzji

Kolejnym wynikiem, który wskazuje na dojrzałość mikroprzedsiębiorców, jest ich skłonność do doradzania innym. Na założenie działalności jednoznacznie namawiałoby 38 proc. badanych. Co dziesiąty respondent doradziłby z kolei, by tego nie robić. Dominującą grupą są jednak mikroprzedsiębiorcy, w których radach pojawiają się konkretne warunki. To łącznie aż 52 proc.

Źródło: „Na własny rachunek. Motywacje, korzyści i koszty prowadzenia mikrofirmy”

„15 procent przedsiębiorców radzi: „Przemyśl to!”. Kolejne 13 procent rekomenduje zdobyć wiedzę lub poszukać doradców, a 9 procent – przeanalizować rynek i koszty oraz przygotować biznesplan. Dla 9 procent jest to decyzja na tyle indywidualna, że trudno im udzielić uniwersalnej rady. Prowadzenie firmy ma osobisty bilans. Właściciel zna swoją branżę, klientów i granice ryzyka, dlatego może powiedzieć, że sam wybrałby tę drogę ponownie. Gdy radzi komuś innemu, ostrożność rośnie, bo nie zna jego sytuacji finansowej, kompetencji sprzedażowych ani odporności na okresy bez regularnych wpływów. Poza tym samodzielność zawodowa to nic innego jak osobista odpowiedzialność za każdą decyzję i jej finansowe skutki” – podsumowuje Adam Łącki, prezes zarządu Krajowego Rejestru Długów Biura Informacji Gospodarczej.

Ogólnopolskie badanie „Na własny rachunek. Motywacje, korzyści i koszty prowadzenia mikrofirmy” zostało zrealizowane przez IMAS International na zlecenie Krajowego Rejestru Długów Biura Informacji Gospodarczej w lipcu 2026 r. techniką wywiadów internetowych CAWI. Przeprowadzono je na grupie 507 respondentów aktywnie prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. Do ankiety kwalifikowały się jedynie osoby, które pracują same lub zatrudniają nie więcej niż 9 osób (mikrofirmy).