Dlatego coraz więcej osób zamiast zakładać biznes od podstaw, przegląda oferty typu „sprzedam gotowy biznes”. Takie rozwiązanie może pozwolić szybciej wejść na rynek, przejąć działającą firmę i od pierwszych dni korzystać z wypracowanej pozycji. Pytanie tylko, czy warto kupić gotowy biznes i jak uniknąć kosztownych błędów podczas przejęcia firmy?
Dlaczego przedsiębiorcy kupują gotowy biznes?
Kupno istniejącej działalności daje coś, czego nie zapewnia start od zera – gotową strukturę. W zależności od branży nowy właściciel może przejąć:
- bazę klientów,
- stronę internetową,
- sklep online,
- logo i identyfikację marki,
- lokal,
- pracowników,
- umowy z dostawcami,
- wypracowane procedury,
- pozycję w internecie.
Dzięki temu można zaoszczędzić czas związany ze zdobywaniem pierwszych klientów i budowaniem rozpoznawalności. W wielu przypadkach biznes już funkcjonuje, generuje sprzedaż i ma sprawdzony produkt albo usługi.
Dla części inwestorów ważne jest także to, że gotowa firma posiada historię finansową. To oznacza większą przewidywalność niż przy nowym projekcie, który dopiero szuka miejsca na rynku.
Czy dobrym pomysłem jest kupno czyjegoś biznesu?
Na to pytanie nie ma jednej odpowiedzi. Wszystko zależy od branży, ceny, sytuacji finansowej firmy i powodów sprzedaży. Czasami właściciel chce przejść na emeryturę, zmienić działalność albo po prostu nie ma komu przekazać biznesu. Wtedy przejęcie może być bardzo dobrym rozwiązaniem.
Zdarza się jednak, że za atrakcyjnym ogłoszeniem kryją się problemy: spadająca sprzedaż, zadłużenie, konflikty z pracownikami albo utrata klientów. Dlatego sam fakt, że firma działa od lat, nie oznacza jeszcze bezpiecznej inwestycji.
Zwykle opłaca się kupować działalności, które mają:
- stabilne przychody,
- rozpoznawalną markę,
- stałych klientów,
- przewagę nad konkurencją,
- dobrze poukładane formalności,
- potencjał wzrostu.
Okazuje się, że dobry biznes to nie tylko wysoki zysk, ale też możliwość dalszego rozwoju po przejęciu. Jednak niektórzy mają pomysły na wskrzeszenie upadających działalności, rebranding, albo przywrócenie im dawnego blasku. Jeśli znasz sytuację firmy, którą chcesz kupić i akceptujesz potencjalne trudności, to nawet nabycie gorzej prosperującego biznesu może Ci się opłacić.
Firmy, z jakich branż, są najczęściej sprzedawane?
W Polsce bardzo dużo ogłoszeń dotyczy małych i średnich firm usługowych. Popularna jest gastronomia, handel internetowy, beauty, usługi lokalne i sklepy online. Sporo ofert pojawia się również w sektorze produkcyjnym oraz w branży e-commerce.
Coraz częściej można znaleźć gotowe biznesy działające niemal wyłącznie w internecie. Taki model zwykle obejmuje:
- stronę internetową,
- bazę klientów,
- sklep internetowy,
- profile społecznościowe,
- kampanie reklamowe,
- pozycjonowanie,
- wypracowany ruch organiczny.
Dla kupującego oznacza to łatwiejszy start, ale też konieczność sprawdzenia jakości ruchu i realnej wartości marki online.
Gdzie szukać ofert sprzedaży firm?
Oferty można znaleźć na specjalnych platformach biznesowych, portalach ogłoszeniowych i grupach branżowych. Wiele firm pojawia się również na OLX czy Facebooku.
W większych miastach, takich jak Poznań, Warszawa czy Wrocław, działa także sporo lokalnych pośredników zajmujących się sprzedażą biznesów.
Przeglądając ogłoszenia, warto zachować ostrożność. Jeśli oferta wygląda zbyt idealnie albo sprzedający unika odpowiedzi na podstawowe pytanie o finanse firmy, prawdopodobnie coś jest nie tak.
Dobrą praktyką jest stworzenie własnej strategii poszukiwań. Dzięki temu łatwiej odrzucić przypadkowe propozycje i skupić się na działalnościach, które naprawdę pasują do planu inwestycyjnego.
Jak sprawdzić firmę przed przejęciem?
To najważniejszy etap całej transakcji. W praktyce właśnie od jakości analizy zależy, czy kupujący przejmie rentowny biznes, czy kosztowny problem.
Przede wszystkim trzeba sprawdzić finanse. Chodzi między innymi o:
- przychody,
- koszty,
- zadłużenie,
- podatki,
- leasingi,
- zobowiązania wobec pracowników,
- umowy z kontrahentami,
- historię sprzedaży.
Warto przeanalizować wyniki z kilku ostatnich lat, a nie tylko dane pokazane w ogłoszeniu. Niektóre firmy chwilowo poprawiają wyniki przed sprzedażą, by zwiększyć swoją wartość, a ukrywają trudności, z jakimi się mierzą.
Bardzo ważne jest też sprawdzenie, jak biznes działa na co dzień. Czy klienci wracają? Czy firma ma dobrą opinię? Czy pracownicy planują odejście po zmianie właściciela? Czy marka rzeczywiście ma silną pozycję na rynku?
Due diligence – dlaczego analiza firmy jest tak ważna?
Przy większych przejęciach standardem jest due diligence, czyli szczegółowa analiza przedsiębiorstwa z uwzględnieniem całej listy czynników. Obejmuje ona kwestie finansowe, prawne, podatkowe i organizacyjne rozkładane na mniejsze części i wnikliwie weryfikowane.
Taka analiza pozwala wykryć problemy, których nie widać na pierwszy rzut oka. Mogą to być:
- niekorzystne umowy,
- zaległości wobec urzędów,
- ukryte koszty,
- konflikty wspólników,
- ryzyko utraty kluczowych klientów,
- problemy prawne związane z działalnością.
Dla wielu inwestorów due diligence jest obowiązkowym etapem procesu przejęcia, szczególnie gdy chodzi o większe kwoty albo działalności działające od lat. Nie warto z niego rezygnować, bo prawdopodobnie uzyskasz wiele cennych informacji, które pomogą Ci podjąć decyzję.
Jak ocenić wartość firmy?
Wycena biznesu to jeden z najbardziej skomplikowanych etapów całej transakcji. Cena z ogłoszenia bardzo często nie odpowiada realnej wartości firmy.
Pod uwagę bierze się między innymi:
- zysk,
- aktywa,
- pozycję na rynku,
- bazę klientów,
- markę,
- potencjał wzrostu,
- sytuację branży,
- konkurencję.
W niektórych przypadkach duże znaczenie ma również sama strona internetowa albo rozpoznawalność marki w internecie. Dobrze wypozycjonowany sklep online z dużym ruchem może być wart więcej niż stacjonarny lokal w słabszej lokalizacji.
Wycena jest szczególnie ważna wtedy, gdy biznes opiera się głównie na wiedzy właściciela. Jeśli cała firma działa tylko dlatego, że klienci ufają konkretnej osobie, po zmianie właściciela część klientów może odejść.
Na co uważać przy zakupie firmy?
Jednym z największych błędów jest kupowanie biznesu wyłącznie na podstawie emocji albo atrakcyjnego opisu w ogłoszeniu. W praktyce wiele firm wygląda dobrze tylko na papierze.
Niepokojące sygnały to między innymi:
- brak dokumentów finansowych,
- ciągłe tłumaczenie spadków sprzedaży „chwilowym kryzysem”,
- niejasne odpowiedzi dotyczące klientów,
- bardzo duża rotacja pracowników,
- zależność firmy od jednego klienta,
- brak planu po przejęciu.
Kupujący powinien też sprawdzić, czy firma faktycznie ma potencjał rozwoju. Czasami biznes działa poprawnie, ale rynek jest już mocno nasycony i trudno będzie zwiększyć sprzedaż.
Czy gotowy biznes daje łatwiejszy start?
W wielu przypadkach tak. Kupno działającej firmy może być znacznie prostsze niż budowanie wszystkiego od podstaw. Szczególnie gdy chodzi o działalności wymagające doświadczenia, kontaktów albo rozbudowanego zaplecza operacyjnego.
Przejęcie pozwala szybciej wejść na rynek i ograniczyć część ryzyka związanego ze startem nowego biznesu. Nie oznacza to jednak, że nowy właściciel może działać bez zaangażowania.
Po przejęciu zwykle trzeba:
- uporządkować procesy,
- poprawić strategię,
- zadbać o reklamę,
- utrzymać klientów,
- zbudować relacje z zespołem,
- kontrolować finanse.
W praktyce biznes po zmianie właściciela bardzo często zaczyna funkcjonować inaczej niż wcześniej.
Samodzielnie czy z pomocą doradcy?
Przy małych działalnościach część osób przeprowadza zakup samodzielnie. Jednak przy większych kwotach pomocne może być doradztwo prawne i finansowe.
Specjaliści pomagają:
- sprawdzić dokumenty,
- ocenić wartość firmy,
- wykryć ryzyka,
- przeanalizować umowy,
- przygotować formalności,
- negocjować warunki transakcji.
Dla osób bez doświadczenia takie wsparcie często okazuje się tańsze niż późniejsze naprawianie błędów po zakupie.
Kiedy kupno firmy naprawdę się opłaca?
Największe szanse powodzenia mają zwykle przedsiębiorcy, którzy dobrze rozumieją branżę i wiedzą, jak rozwijać przejęty biznes. Samo kupno firmy nie gwarantuje sukcesu.
Jeśli jednak działalność ma stabilnych klientów, rozsądne koszty, dobrą pozycję na rynku i potencjał wzrostu, przejęcie może być znacznie lepszym rozwiązaniem niż zakładanie firmy od zera.
Dobrze przeprowadzony proces zakupu pozwala szybciej rozpocząć działalność, ograniczyć część ryzyka i wykorzystać przewagę, którą ktoś budował przez lata. Dlatego coraz więcej inwestorów zamiast tworzyć biznes od początku, po prostu przejmuje już działające firmy.
Komentarze
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy :)