Zdjęcie: Chinnapong/Shutterstock
O tym, że polska przedsiębiorczość w głównej mierze opiera się na niewielkich, indywidualnie prowadzonych biznesach, świadczą branżowe dane. Tylko w pierwszym kwartale bieżącego roku w Polsce otwarto 89 004 przedsiębiorstw. Wiecej niż 81% z nich to osoby fizyczne prowadzące działalności gospodarczą. To właśnie tę grupę z dniem 1 listopada obejmą kluczowe zmiany.
Te związane są właśnie ze wspomnianym wyżej procesem. Już za niespełna dwa miesiące założenie firmy w przypadku JDG będzie możliwe jedynie elektronicznie.
„Cyfryzacja rejestracji działalności gospodarczej postępuje od kilku lat. W 2019 r. jedynie 20% wniosków o rozpoczęcie działalności trafiało do CEIDG przez Internet. W 2025 r. było to już 69,5%, a w pierwszych dwóch miesiącach 2026 r. – 73,5%” – komentuje Joanna Łuksza, kierownik Zespołu Ekspertów Księgowych w IFIRMA.PL.
Założenie firmy – kluczowa zmiana
Podstawowym kanałem elektronicznej rejestracji działalności od 1 listopada będzie serwis Biznes.gov.pl. Oznacza to, że do tego procesu niezbędne będzie skorzystanie z jednego z dostępnych środków identyfikacji elektronicznej. Ich przykłady to profil zaufany, e-dowód, czy kwalifikowany podpis elektroniczny. Dane z elektronicznego wniosku po ich podpisaniu zostaną przekazane właściwym instytucjom.
To spore uproszczenie, jednak nie rozwiązuje wszystkich pojawiających się podczas rejestracji działalności problemów.
„Cyfrowy formularz rozwiązuje problem sposobu przekazania dokumentów, ale nie odpowiada na pytanie jakie decyzje powinien podjąć przyszły przedsiębiorca. Technologia upraszcza proces, lecz nie zastępuje wiedzy potrzebnej przy wyborze opodatkowania, kodów PKD, zgłoszeń do ZUS czy organizacji księgowości” – mówi Przemysław Naklicki, Dyrektor Zarządzający OSCBR.
Kluczowe decyzje przedsiębiorcy
Przed wysłaniem cyfrowego formularza przedsiębiorca musi dokonać wyborów, które będą miały wpływ na sposób funkcjonowania jego firmy. Mowa chociażby o wyborze formy opodatkowania, określeniu zakresu działalności i kodów PKD, dacie rozpoczęcia działalności, zgłoszeniu do ZUS, czy ewentualnej rejestracji do VAT. To wszystko sprawia, że wcześniejszy brak dostępu do elektronicznego formularza może finalnie okazać się tylko drobną niedogodnością.
Nowa rzeczywistość dla biur rachunkowych
Listopadowe zmiany w tym kontekście wpłyną również na specyfikę funkcjonowania biur rachunkowych. Dotychczas wiele z nich współpracę z klientem zaczynało dopiero po zarejestrowaniu przez niego działalności. Elektronizacja CEIDG może to zmienić
Jeżeli przyszły przedsiębiorca nie będzie mógł już udać się z papierowym wnioskiem do urzędu, jednym z pierwszych miejsc, w których poszuka pomocy, może stać się biuro rachunkowe. Dla branży księgowej oznacza to możliwość wejścia w relację z klientem jeszcze przed formalnym rozpoczęciem przez niego działalności.
W nowej rzeczywistości biuro może stać się pierwszym partnerem nowej firmy. Jego pomoc często okaże się niezbędna przy przygotowaniu wniosku, uporządkowaniu formalności, czy nawet otwarciu rachunku firmowego.
„Dla biura rachunkowego najważniejsza jest możliwość rozpoczęcia współpracy w momencie, w którym klient najbardziej potrzebuje wsparcia. Jeżeli księgowa pomoże mu uruchomić firmę, uporządkować formalności, a nawet otworzyć rachunek w banku podczas jednej wizyty w biurze, relacja nie zacznie się od pierwszego dokumentu do zaksięgowania, tylko od rozwiązania pierwszego realnego problemu przedsiębiorcy. To istotna różnica w kontekście pozyskania lojalnego klienta” – zaznacza Przemysław Naklicki.
📘Sprawdź RANKING kont firmowych
Rozszerzenie procesów cyfrowych
Pozostawienie jedynie elektronicznej możliwości założenia JDG to jednak zaledwie początek zmian. Dwa lata później, tj. od 1 listopada 2028 roku tego typu forma obejmie także wszystkie pozostałe wnioski do CEIDG. Dotyczyć to będzie m.in.: wniosków o zmianę wpisu, zawieszenie, wznowienie i wykreślenie działalności.
1 listopada 2028 roku będzie także ważną datą z perspektywy spółek cywilnych. Od tego dnia w systemie będzie działać elektroniczne „jedno okienko” dla tej formy działalności. Oznacza to w praktyce to, że jeden formularz pozwoli przekazać dane jednocześnie do urzędu skarbowego, GUS oraz ZUS lub KRUS.
„Obecnie założenie spółki cywilnej wymaga wykonania kilku odrębnych czynności, w tym zawarcia umowy, uzyskania numerów NIP i REGON oraz aktualizacji wpisów wspólników w CEIDG. Zmiany mają również zwiększyć wykorzystanie danych pochodzących z rejestrów publicznych. Część informacji identyfikacyjnych i adresowych będzie mogła być aktualizowana automatycznie na podstawie rejestru PESEL oraz TERYT” – wyjaśnia Joanna Łuksza z IFIRMA.PL.
Alternatywa dla JDG
Eksperci przypominają, że od 23 kwietnia 2026 r. pierwszą działalność gospodarczą można założyć również za pomocą aplikacji mObywatel. W obecnym kształcie z usługi mogą skorzystać pełnoletni obywatele Polski, którzy zakładają firmę po raz pierwszy, mają mDowód jako główny dokument tożsamości oraz aktywny profil zaufany.
Z uwagi na fakt, że aplikacja część danych uzupełnia sama na podstawie danych z rejestrów państwowych, sam proces może być dla wielu łatwiejszy niż pełna ścieżka w serwisie Biznes.gov.pl. W procesie dostępnym w mObywatelu istnieje również możliwość utworzenia adresu do e-Doręczeń. To jednak wciąż nie wyczerpuje wszystkich niezbędnych formalności.
„Rozwiązanie jest prostsze od pełnego formularza dostępnego na Biznes.gov.pl, ale ma węższy zakres. Zgłoszenie do VAT oraz dodatkowe zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych – dotyczące przedsiębiorcy lub zatrudnianych osób – trzeba przeprowadzić oddzielnie, np. przez Biznes.gov.pl. Bardziej złożone sprawy związane z działającą już firmą nadal obsługuje przede wszystkim Biznes.gov.pl. Docelowo w aplikacji mObywatel mają być dostępne także kolejne czynności, w tym zmiana danych firmy oraz zawieszenie działalności” – dodaje ekspertka z IFIRMA.PL.
Założenie firmy – to się nie zmieni
Jak widać, 1 listopada 2026 roku będzie początkiem szerokich zmian w procesie składania przez przedsiębiorców wniosków do CEIDG. Nowe zasady z pewnością pozwolą na ograniczenie obiegu papierowych dokumentów. Przyczynią się również do większej automatyzacji.
Jedno nie zmieni się na pewno. Przedsiębiorcy wciąż będa potrzebować rozmowy i indywidualnego wsparcia. Elektroniczne usługi nie przejmą bowiem odpowiedzialności za wybory podatkowe, finansowe i organizacyjne podejmowane na początku działalności.
Komentarze
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy :)