Stopa zastąpienia w Polsce – dlaczego Twoja emerytura wyniesie tylko 27% obecnej pensji?

Jeszcze kilka lat temu zakładano, że emerytura z ZUS da szansę utrzymania dotychczasowego poziomu życia. Obecne prognozy jednak nie są tak optymistyczne. Zgodnie z nimi stopa zastąpienia w Polsce może wynieść w przyszłości zaledwie 27% ostatniego wynagrodzenia. Przykładowo więc osoba zarabiająca 8000 zł brutto może otrzymać emeryturę wynoszącą zaledwie ok. 2160 zł brutto. Sprawdź, z czego wynika taka prognoza i co zrobić, aby zabezpieczyć swoją przyszłość.

Co to jest stopa zastąpienia?

Stopa zastąpienia jest wskaźnikiem, który pokazuje, jaką część ostatniego uzyskanego wynagrodzenia stanowić będzie pierwsza otrzymana emerytura. Im wskaźnik ten jest niższy, tym większa różnica między dochodami osiąganymi podczas pracy a wypłacanym świadczeniem tuż po zakończeniu aktywności zawodowej.

Na wysokość stopy zastąpienia wpływa kilka czynników. To m.in.:

• długość życia,
• wysokość odprowadzanych składek,
• wiek przejścia na emeryturę,
• liczba osób pracujących.

W kontekście stopy zastąpienia zarówno Polska, jak i inne kraje europejskie zmagają się aktualnie z niekorzystnymi zmianami demograficznymi. Rodzi się znacznie mniej dzieci i tym samym społeczeństwo starzeje się. Dane GUS pokazują też spadek liczby ludności. Oznacza to, że coraz mniej osób będzie w stanie finansować przyszłe świadczenia emerytalne dla rosnącej liczby emerytów.

Dlaczego przyszłe emerytury będą coraz niższe?

W Polsce obowiązuje system emerytalny oparty na zasadzie zdefiniowanej składki. Wysokość przyszłego świadczenia zależy więc od sumy zgromadzonych składek, a także prognozy co do długości życia w chwili przejścia na emeryturę.

Oznacza to, że nawet jeśli wynagrodzenia wzrastają, emerytura nie musi rosnąć w takim samym tempie. Ponadto fakt wydłużania się średniej długości życia powoduje, że zgromadzony kapitał podzielony jest na większą liczbę miesięcy pobierania świadczenia. Prognozy ZUS wskazują też na rosnącą presję finansową na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, co ma związek z niekorzystnymi trendami demograficznymi.

Stopa zastąpienia a wysokość emerytury – przykładowe wyliczenia

Aby zrozumieć, z jak ważną kwestią mamy do czynienia w kontekście stopy zastąpienia, warto przeanalizować dane w poniższej tabeli. Jeśli przyjmiemy, że stopa zastąpienia wynosić będzie 27%, pierwsza emerytura wyniesie zaledwie ¼ tego, co zarabiamy. Dla wielu osób będzie to oznaczało konieczność istotnego ograniczenia wydatków czy też posiadania dodatkowych źródeł dochodu.

Ostatnie miesięczne wynagrodzenie brutto	Prognozowana pierwsza emerytura (27%)	Różnica
5 000 zł	1 350 zł	3 650 zł
7 000 zł	1 890 zł	5 110 zł
8 000 zł	2 160 zł	5 840 zł
10 000 zł	2 700 zł	7 300 zł
12 000 zł	3 240 zł	8 760 zł

Choć powyższe dane są jedynie poglądowe, warto przenieść je na swoją własną, indywidualną sytuację i sprawdzić, czy ewentualna wysokość emerytury będzie w stanie pokryć nasze bieżące wydatki. W większości przypadków pojawia się tu spory problem, dlatego też coraz więcej ekspertów podkreśla, jak ważne jest rozpoczęcie samodzielnego budowania kapitału emerytalnego najwcześniej, jak to możliwe i choćby od niewielkich kwot.

Jak przygotować się do niższej emerytury?

Aby zabezpieczyć swoją przyszłość w odniesieniu do niskich stawek emerytur, warto rozpocząć samodzielne oszczędzanie już teraz. Nawet regularne wpłaty niewielkich sum mogą wypracować spory kapitał poprzez efekt procentu składanego. Na naliczanie kolejnych odsetek pracuje wówczas nie tylko ta suma, którą wpłacimy, ale również kolejne, dodane odsetki.

Wśród najpopularniejszych sposobów na dodatkowe zabezpieczenie emerytalne znajdują się takie opcje jak IKE (Indywidualne Konto Emerytalne) i IKZE (Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego). Oba produkty powstały z myślą o długoterminowym oszczędzaniu i możliwości skorzystania z atrakcyjnych preferencji podatkowych, zarówno dla osób fizycznych, jak i przedsiębiorców.

Poprzez IKE unikniemy podatku od zysków kapitałowych po spełnieniu warunków ustawowych. Wybierając IKZE, odliczymy wpłaty od podstawy opodatkowania, dzięki czemu zyskujemy wymierną korzyść przy rozliczeniu rocznym PIT.

Twoja przyszłość jest w Twoich rękach – nie odkładaj działania na później!

Prognozy związane ze stopą zastąpienia na poziomie 27% nie oznaczają, że każda osoba otrzyma właśnie tak niską emeryturę. Jednak dane te ukazują kierunek zmian oraz skalę wyzwania, z którymi będą musiały się mierzyć osoby, które dziś są aktywne zawodowo.

Dlatego im wcześniej pomyślimy o zabezpieczeniu własnej przyszłości i rozpoczniemy budowanie własnego kapitału, tym większą szansę będziemy mieć na zachowanie finansowego komfortu, gdy zakończymy pracę zawodową. Jednymi z chętnie wybieranych narzędzi do gromadzenia kapitału, jak i inwestowania są takie produkty jak IKE i IKZE. To nie tylko szansa na zabezpieczenie emerytury, ale też bieżące korzyści podatkowe.