Mały ZUS plus – jak skorzystać i płacić niższe składki w działalności gospodarczej?

Informacje o autorze

16 kwietnia 2026
Udostępnij:

Program Mały ZUS plus jest jednym z najistotniejszych rozwiązań wspomagających przedsiębiorców. Umożliwia prowadzenie firmy z obniżeniem kosztów prowadzenia działalności gospodarczej poprzez płacenie niższych składek na ubezpieczenia społeczne. Sprawdź, kiedy możliwe jest skorzystanie z ulgi oraz jakie warunki trzeba spełnić i jak poprawnie rozliczyć się z ZUS.

Mały ZUS Plus

Mały ZUS plus i ZUS plus – czym różnią się od preferencyjnych składek?

Mały ZUS plus jest rozszerzeniem tzw. Małego ZUS, czyli wcześniejszej ulgi i preferencyjnych składek. Dzięki tej opcji można dalej obniżać koszty, nawet wtedy, gdy zakończy się ZUS preferencyjny. Ulga ta przeznaczona jest dla przedsiębiorców, którzy prowadzą firmę z tytułu innej pozarolniczej działalności gospodarczej i ustalają składki na podstawie dochodu.

W kontekście udogodnień oferowanych przez ZUS warto wiedzieć, że:

  • po zakończeniu ZUS preferencyjnego przedsiębiorca może przejść na Mały ZUS plus.
  • udogodnienie obejmuje tylko składki na ubezpieczenia społeczne i nie dotyczy składki zdrowotnej,
  • ulga związana jest ze składkami odprowadzanymi z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.

Kto może skorzystać z Małego ZUS plus dla przedsiębiorców w działalności gospodarczej?

Aby móc skorzystać z Małego ZUS plus, konieczne jest spełnienie warunków określonych w systemie ubezpieczeń społecznych. To przede wszystkim:

  • prowadzenie działalności przez minimum 60 dni w poprzednim roku kalendarzowym,
  • roczny przychód mieszczący się w określonym limicie,
  • prowadzenie firmy w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej.

Z Małego ZUS plus nie mogą skorzystać:

  • osoby, które świadczą usługi na rzecz byłego bądź obecnego pracodawcy,
  • przedsiębiorcy wykonujący działalność na rzecz obecnego pracodawcy,
  • jednoosobowe spółki oraz wspólnicy spółki jawnej.

Mały ZUS plus a składki na ubezpieczenia społeczne

Przedsiębiorcy płacą składki na ubezpieczenie społeczne ustalane na podstawie dochodu. Dzięki przyznawanym ulgom ich wysokość jest niższa.

Należności dla ZUS wyliczane są na podstawie wymiaru składek oraz zależą od rocznego dochodu i tym samym rocznego przychodu. Nie obejmują jednak ubezpieczenia zdrowotnego. Dzięki skorzystaniu z ulg można wpłacać niższe składki i jednocześnie obniżyć miesięczne koszty prowadzenia działalności gospodarczej.

Ile wynoszą niższe składki i jak działa system Małego ZUS plus?

Wysokość należnych składek ZUS jest zależna od dochodu firmy. Zatem osoby osiągające niższe dochody, zapłacą niższe składki. W tym kontekście wysokość należności obliczana jest na podstawie dochodu z podatku dochodowego. W procesie tym uwzględnia się dane z urzędów skarbowych, zeznań PIT, a także przychodów ewidencjonowanych.

Przedsiębiorcy rozliczający się w formie karty podatkowej mają ograniczony dostęp do ulgi ZUS. Ci, którzy korzystają z podatku VAT, muszą również wziąć pod uwagę dodatkowe rozliczenia i dokumenty, takie jak deklaracja VAT.

Przykład

Załóżmy, że przedsiębiorca prowadzi działalność przez cały rok i osiągnął roczny przychód 120 000 zł. Roczny dochód wyniósł więc 60 000 zł. Wówczas miesięczny dochód to ok. 5 000 zł, a podstawa do wyliczenia składek wynosi ok. 50% tej kwoty (czyli ok. 2 500 zł)

Na tej podstawie składki społeczne wyniosą ok.:

  • ok. 800–900 zł miesięcznie (przy standardowym ZUS będzie to ok. 1 400–1 600 zł)

Oznacza to realną oszczędność wynoszącą ok. 500–700 zł miesięcznie, czyli nawet 6 000–8 000 zł rocznie.

Okres opłacania preferencyjnych składek i miesięcy ulgi Mały ZUS plus

Z ulgi oferowanej przez ZUS można korzystać przez czas ograniczony. Jest to maksymalnie 36 miesięcy kalendarzowych, które liczone są w ramach 60-miesięcznych okresów kalendarzowych prowadzenia działalności. Dotyczy to całego okresu pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez danego przedsiębiorcę.

Po okresie preferencyjnych składek ZUS następuje powrót do standardowych składek ZUS. Ponowne skorzystanie z ulgi jest natomiast niemożliwe.

Jak zgłosić się do Małego ZUS plus – dokumenty i formalności

Aby skorzystać z ulgi, trzeba zgłosić się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W przypadku ulg w składkach ZUS dokumenty wymagane to:

  • ZUS ZUA – zgłoszenie do ubezpieczenia,
  • ZUS ZZA – wymagane, jeżeli podlegasz wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu (kod tytułu ubezpieczenia przewidziany w tym przypadku to 05 90. Kod tytułu ubezpieczenia rozpoczynający się od 05 92 jest natomiast zarezerwowany dla osób posiadających rentę przyznaną z tytułu niezdolności do pracy.),
  • ZUS ZWUA – formularz wyrejestrowania z poprzedniego kodu.

Trzeba też pamiętać, aby co miesiąc umieszczać aktualne i prawidłowe dane w deklaracji rozliczeniowej i imiennym raporcie miesięcznym. ZUS weryfikuje te informacje właśnie na podstawie dokumentacji z urzędów skarbowych.

Mały ZUS plus a działalność gospodarcza – szczególne przypadki

Nie w każdym przypadku możliwe jest skorzystanie z Małego ZUS plus. Zostanie on przyznany tylko wtedy, gdy spełniasz warunki otrzymania ulgi. Poza osobami świadczącymi usługi na rzecz byłego pracodawcy korzystać z Małego ZUS plus nie mogą:

  • osoby, które wykonują działalność w ramach stosunku pracy,
  • osoby osiągające dochody z tytułu innej pozarolniczej działalności,
  • osoby posiadające świadczenie z tytułu niezdolności do pracy,
  • osoby posiadające rentę przyznaną w określonych przypadkach.

Wznowienie działalności a Mały ZUS plus

Z ulg ZUS można skorzystać też po przerwie w prowadzeniu działalności. Jest to możliwe, gdy:

  • zaprzestałeś wykonywania działalności,
  • podjąłeś decyzję o wznowieniu działalności.

Aby ponownie skorzystać z ulgi, należy spełnić określone warunki, a przede wszystkim dokonać ponownego zgłoszenia i nie popełnić błędu podczas obliczania przerwy pomiędzy okresami funkcjonowania działalności.

Mały ZUS plus dla przedsiębiorcy – czy warto skorzystać?

Decydując się na skorzystanie z Małego ZUS plus, przedsiębiorca zyskuje realną szansę obniżenia kosztów prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. To przede wszystkim:

  • szansa, aby opłacać niższe składki,
  • zwiększenie płynności finansowej firmy,
  • możliwość dostosowania składek do dochodu.

Należy jednak pamiętać, że opłacanie składek ZUS wpływa także na przyszłe świadczenia. Jeśli będziesz wpłacać niższe składki, automatycznie niższe będzie ubezpieczenie emerytalne. Płacenie obniżonych składek w ramach stosowania ulgi ma też ograniczony czas. 

Polecamy

Więcej w tym dziale: