Działalność nierejestrowana funkcjonuje w polskim porządku prawnym już blisko 2 lata. Jednak prowadzona przez funkcjonariusza służby publicznej (jak np. policjanta), ale także rolnika jak się okazuje, nie jest to tak prosta jak mogłoby się wydawać. Wszystko przez ubezpieczenia.
Policjant a działalność nierejestrowana; Fot. FORUM/ Tymon Markowski
Warto wiedzieć o tym, że prawo, ale i ZUS (zgodnie z opublikowaną interpretacją) osoby prowadzące działalność nierejestrowaną oraz ich klientów traktują jako odpowiednio zleceniobiorców i zleceniodawców. Oznacza to, że pomiędzy nimi musi być zawarta umowa agencyjna, umowa zlecenia albo umowa o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Jednak jak wygląda kwestia ubezpieczenia w przypadku działalności nierejestrowanej?
Zauważmy, że zgodnie z art. 5 ustawy – Prawo Przedsiębiorców, osoby prowadzące tzw. działalność nierejestrowaną są zwolnione z szeregu obowiązków publicznoprawnych, które znane są z działalności rejestrowanej, w tym z odprowadzania zryczałtowanych składek ubezpieczeniowych. Jednak od tej zasady obowiązuje także pewien istotny wyjątek. Przed kilkoma miesiącami pisaliśmy o „Pułapce ZUS w działalności nierejestrowanej„. Jak wskazywało ówcześnie Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii (obecnie Ministerstwo Rozwoju), Prawo Przedsiębiorców nie zmieniło zasad podlegania ubezpieczeniom przez osoby fizyczne, które nie wykonują formalnej działalności gospodarczej. Oznacza to, że tylko ci, którzy są zatrudnieni na podstawie stosunku pracy u innego pracodawcy oraz mają zagwarantowane co najmniej minimalne wynagrodzenie, mogą być zwolnieni z opłacania składek w wyniku prowadzenia działalności nierejestrowanej.
Jednak nie każdy musi opłacać swoje składki do ZUS. W przypadku służb mundurowych, a więc: żołnierzy zawodowych oraz funkcjonariusz Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego oraz Biura Ochrony Rządu są objęci odrębnym systemem zaopatrzenia emerytalnego, ustanowionego właśnie dla tych służb mundurowych. Zupełnie inaczej sprawa wygląda w przypadku rolników, którzy są z kolei ubezpieczeni w większości przypadków w KRUS (Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego).
Funkcjonariusz publiczny a działalność nierejestrowana
W przypadku funkcjonariuszy służb mundurowych (poza żołnierzami niezawodowymi pełniącymi czynną służbę) sprawa wydaje się w miarę prosta. Z racji opłacania składek przez ich pracodawców (pod warunkiem, że osiągane jest wynagrodzenie równe minimalnej krajowej stawce), ich zleceniodawcy (z działalności nierejestrowanej) nie muszą już odprowadzać składek na rzecz ubezpieczeń emerytalnych i rentowych, a jedynie ubezpieczenie zdrowotne.
– Funkcjonariuszami służb mundurowych (z wyjątkiem – żołnierzy niezawodowych pełniących czynną służbę) jako zleceniobiorcy mogą być zgłoszeni przez płatnika składek (zleceniodawcę) na swój wniosek do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych (jeśli zdecydują się do nich przystąpić to muszą być zgłoszeni do obowiązkowego ubezpieczenia wypadkowego), a do ubezpieczenia zdrowotnego – obowiązkowo – poinformowało Ministerstwo Rozwoju.
Rolnik a działalność nierejestrowana; Fot. FORUM/ Przemysław Kozłowski
Rolnik a działalność nierejestrowana
Nieco inaczej sprawa wygląda w przypadku rolników. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. B podlegają oni obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu. Jednak w momencie, gdy zostanie zatrudniony na podstawie umowy o pracę lub umowy zlecenie (właśnie na podstawie umowy cywilnoprawnej będzie prowadzona działalność nierejestrowana) ustaje ubezpieczenie w KRUS-ie. Oznacza to, że w takim przypadku, to z prowadzonej działalności nierejestrowanej będą odprowadzane składki na rzecz ubezpieczenia emerytalnego, rentowego i wypadkowego, a także na ubezpieczanie zdrowotne. Jednak to nie osoba prowadząca działalność nierejestrowaną będzie miała obowiązek odprowadzania składek a zleceniodawca, czyli, innymi słowy, klient.
– Podlegającymi ubezpieczeniu społecznemu rolnicy – jako zleceniobiorcy powinni być zgłoszeni przez płatnika składek (zleceniodawcę) do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych oraz wypadkowego (mogą przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego), a także do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego – wyjaśnia Ministerstwo Rozwoju.
Jeśli chcesz, abyśmy poruszyli jakiś ważny temat dla przedsiębiorców napisz na adres kontakt@mambiznes.pl
Przeczytaj także na MamBiznes.pl