Jeśli zastanawiasz się, czy biznes się opłaca, nie wystarczy spojrzeć na wysokość przychodów. Firma, która sprzedaje za 50 tys. zł miesięcznie, może zarabiać mniej niż niewielka działalność generująca 15 tys. zł przychodu. Wszystko zależy od kosztów, marży, podatków i tego, ile pracy trzeba wykonać, aby osiągnąć określony wynik.
Od czego zacząć liczenie opłacalności biznesu?
Pierwszy punkt wyjścia to oszacowanie przychodów własnego biznesu. Nie chodzi jednak o wpisanie do arkusza kwoty, którą chciałbyś zarabiać. Prognoza powinna opierać się na realnej liczbie transakcji i cenie produktu lub usługi.
Załóżmy, że chcesz otworzyć własny sklep internetowy. Sprzedajesz produkt za 150 zł i przewidujesz 100 zamówień miesięcznie. Twój przychód wyniesie więc 15 000 zł. Nie oznacza to jednak, że właśnie tyle zarobisz. Trzeba jeszcze odjąć cenę zakupu lub wytworzenia produktów, opakowania, wysyłkę, prowizje operatorów płatności, reklamę, obsługę strony internetowej, księgowość, składki i podatki.
Podstawowy wzór jest prosty:
Przychody – wszystkie koszty = wynik finansowy firmy
Jeśli wynik jest dodatni, działalność przynosi zysk. Jeśli ujemny – firma generuje stratę. To jednak dopiero początek analizy, ponieważ warto również sprawdzić, ile czasu poświęcasz na prowadzenie biznesu i jaka część przychodu rzeczywiście pozostaje do Twojej dyspozycji.
Przychód to nie zysk. Nie pomyl tych dwóch wartości
To jeden z najczęstszych błędów popełnianych przez przyszłych przedsiębiorców. Wysoka sprzedaż wygląda dobrze, ale sama w sobie niewiele mówi o tym, czy biznes się opłaca.
Przychód to kwota uzyskana ze sprzedaży towarów lub usług. Zysk pojawia się dopiero po uwzględnieniu kosztów. Jeśli prowadzisz sklep internetowy i w ciągu miesiąca sprzedasz produkty za 30 tys. zł, ale wydasz 20 tys. zł na ich zakup, 4 tys. zł na marketing internetowy i kolejne kilka tysięcy na pozostałe zobowiązania, Twój rzeczywisty wynik będzie znacznie niższy od wartości sprzedaży.
Dlatego podczas obliczeń musisz liczyć wszystkie wydatki, również te, o których łatwo zapomnieć, a które decydują o tym, jak opłacalny biznes prowadzisz. Są to między innymi:
- zakup towarów i materiałów,
- wynajem lokalu lub magazynu,
- księgowość i oprogramowanie,
- reklama i pozyskiwanie nowych klientów,
- utrzymanie własnej strony internetowej,
- prowizje platform sprzedażowych i operatorów płatności,
- wynagrodzenia pracowników i podwykonawców,
- składki, podatki i ubezpieczenia,
- sprzęt, transport, paliwo i inne wydatki charakterystyczne dla konkretnej branży.
Dopiero po ich uwzględnieniu zobaczysz, ile naprawdę zostaje w Twoim biznesie.
Jak policzyć, ilu klientów potrzebujesz, aby zarabiać?
To jedno z najważniejszych pytań, jakie należy zadać przed decyzją, aby założyć firmę. Załóżmy, że świadczysz usługę za 250 zł. Miesięczne koszty działalności wynoszą 5000 zł. Aby jedynie pokryć wydatki, potrzebujesz 20 transakcji miesięcznie.
Jeżeli jednak chcesz dodatkowo zarobić dla siebie 7000 zł, potrzebujesz już przychodu pozwalającego pokryć zarówno 5000 zł kosztów, jak i oczekiwany dochód. W uproszczonym przykładzie oznacza to konieczność osiągnięcia 12 000 zł, czyli sprzedaży co najmniej 48 usług po 250 zł. W rzeczywistości trzeba dodatkowo uwzględnić podatki i składki.
W tym momencie należy odpowiedzieć sobie na kolejne pytanie: czy obsłużenie takiej liczby osób jest możliwe? Jeżeli jeden klient wymaga pięciu godzin pracy, a do osiągnięcia założonego wyniku potrzebujesz 100 klientów miesięcznie, model prawdopodobnie nie jest realistyczny.
To właśnie dlatego prowadzenie biznesu trzeba analizować nie tylko pod względem finansowym, ale również pod kątem własnych mocy przerobowych. Szczególnie w działalnościach usługowych czas szybko staje się ograniczeniem i nawet opłacalny biznes pod kątem finansowym staje się zbyt dużym obciążeniem psychicznym czy fizycznym.
Próg rentowności, czyli moment, od którego zaczynasz zarabiać
Próg rentowności pokazuje, ile produktów lub usług musisz sprzedać, aby przychody pokryły koszty. Poniżej tej granicy firma ponosi stratę, powyżej – zaczyna generować zysk.
Załóżmy, że miesięczne koszty stałe wynoszą 6000 zł. Sprzedajesz produkt za 200 zł, a jego zakup, pakowanie i inne koszty zmienne wynoszą 80 zł. Na jednej sprzedaży pozostaje więc 120 zł marży na pokrycie kosztów stałych.
Obliczenie wygląda następująco:
6000 zł ÷ 120 zł = 50 sztuk
Musisz więc sprzedać 50 produktów miesięcznie, aby wyjść na zero. Dopiero 51. sprzedana sztuka zaczyna generować nadwyżkę ponad koszty stałe własnej firmy.
Takie wyliczenie pozwala znacznie konkretniej odpowiedzieć na pytanie, jaki biznes opłaca się otworzyć i czy zakładany poziom sprzedaży jest w ogóle osiągalny.
Sprawdź rynek, zanim zainwestujesz pieniądze własnej firmy
Nie każdą prognozę można oprzeć wyłącznie na własnych założeniach. To, że Tobie podoba się określony produkt, nie oznacza jeszcze, że chcą go kupić potencjalni klienci.
Dlatego przed rozpoczęciem własnej działalności przeprowadź choćby podstawową analizę rynku. Sprawdź:
- kto już oferuje podobne produkty lub usługi,
- jakie stosuje ceny,
- kto jest odbiorcą oferty,
- jak konkurencja dociera do klientów,
- jakie problemy zgłaszają kupujący,
- czy zainteresowanie daną ofertą rośnie, czy maleje,
- jakie są nowe, niebanalne sposoby, aby przyciągnąć klientów.
Szczególną uwagę zwróć na potrzeby potencjalnych klientów. Dobry produkt rozwiązuje konkretny problem albo odpowiada na realne pragnienie odbiorcy. Sam fakt, że coś można wyprodukować lub zaoferować, nie oznacza jeszcze, że znajdzie się wystarczająco dużo osób gotowych za to zapłacić.
W obecnych czasach wiele informacji dotyczących działalności gospodarczej, a potrzebnych do analizy rynku i swojego pomysłu znajdziesz w Internecie. Opinie klientów, grupy tematyczne, fora, komentarze w mediach społecznościowych, trendy wyszukiwania czy oferty konkurencji pozwalają lepiej poznać sytuację w danej branży, a potem przyciągnąć klientów.
Jak przetestować pomysł na biznes bez dużej inwestycji?
Zanim wynajmiesz lokal, kupisz zapasy towaru lub zainwestujesz znaczną kwotę w reklamę, warto sprawdzić, czy ludzie rzeczywiście chcą kupować to, co oferujesz.
Jeżeli planujesz własny sklep internetowy, możesz rozpocząć od ograniczonego asortymentu zamiast zamawiać setki produktów. Jeśli chcesz sprzedawać kursy online, przygotuj najpierw mniejszy warsztat lub webinar. Jeśli zamierzasz świadczyć usługi dietetyczne, możesz zacząć od niewielkiej grupy pierwszych klientów i sprawdzić, jak rynek reaguje na ofertę.
Do testowania zainteresowania potencjalnych klientów można wykorzystać prostą stronę sprzedażową, ogłoszenia, ankiety, przedsprzedaż czy media społecznościowe. Celem nie jest zebranie setek deklaracji w rodzaju „świetny pomysł”, ale sprawdzenie, czy ktoś rzeczywiście jest gotowy zapłacić za produkt lub usługę.
To ważna różnica. Zainteresowanie nie zawsze oznacza popyt. Najbardziej wiarygodnym testem pomysłu biznesowego jest prawdziwa sprzedaż.
Nie zapomnij policzyć kosztu zdobycia klienta
Wielu początkujących przedsiębiorców zakłada, że wystarczy uruchomić strony internetowe lub profile w mediach społecznościowych, a zamówienia pojawią się same. W praktyce pozyskanie pierwszych klientów często wymaga cierpliwości i pieniędzy, a dochodowy biznes potrzebuje czasu.
Jeśli wydasz 3000 zł na reklamę i pozyskasz 30 klientów, koszt zdobycia jednego klienta wynosi 100 zł. Jeżeli na jego zamówieniu zarabiasz tylko 80 zł, każda taka sprzedaż przynosi stratę.
Oczywiście sytuacja wygląda inaczej, gdy klient wraca i dokonuje kolejnych zakupów. Wtedy warto policzyć jego długoterminową wartość. Jednak już na początku działalności należy wiedzieć, ile kosztuje pozyskanie kupującego.
W zależności od biznesu możesz wykorzystać reklamy, pozycjonowanie, content marketing, współpracę w ramach influencer marketingu, rekomendacje czy partnerstwa z agencjami marketingowymi. Nie każdy kanał będzie jednak równie skuteczny dla różnych branż. Dobre strategię marketingową należy dopasować do odbiorców i sposobu podejmowania przez nich decyzji zakupowych.
Ile naprawdę zarabiasz za godzinę pracy?
Ten element kalkulacji jest szczególnie ważny w przypadku freelancerów, trenerów, konsultantów, rękodzielników i innych osób, których biznes opiera się przede wszystkim na własnej pracy.
Załóżmy, że po wszystkich kosztach i obciążeniach pozostaje Ci 8000 zł miesięcznie. Na pierwszy rzut oka wynik może wydawać się dobry. Jeśli jednak pracujesz 250 godzin w miesiącu, faktyczna stawka wynosi 32 zł za godzinę.
Co więcej, trzeba uwzględnić nie tylko czas bezpośrednio poświęcony klientom. Prowadząc własny biznes, zajmujesz się również administracją, fakturami, korespondencją, ofertami, reklamą, zakupami czy obsługą reklamacji.
Przykładowo osoba prowadząca treningi personalne nie pracuje wyłącznie podczas godzinnych spotkań z podopiecznymi. Musi również przygotowywać plany, odpowiadać na wiadomości i zdobywać nowych klientów. Podobnie wygląda sytuacja, gdy prowadzisz studio jogi, tworzysz aplikacje mobilne, projektujesz strony www czy świadczysz usługi doradcze.
Dlatego warto policzyć:
realny miesięczny zysk ÷ wszystkie godziny poświęcone na firmę = rzeczywiste wynagrodzenie za godzinę
Taki wynik może zmienić odpowiedź na pytanie, czy dany biznes opłaca się prowadzić.
Zysk to nie wszystko. Sprawdź marżę
Sama kwota zarobku nie daje pełnego obrazu kondycji firmy. Ważne jest również to, jaką część przychodów stanowi zysk.
Marżę netto można w uproszczeniu obliczyć według wzoru:
(zysk netto ÷ przychód) × 100 proc.
Jeżeli firma osiąga 100 tys. zł przychodu i pozostaje jej 15 tys. zł zysku netto, marża wynosi 15 proc. Oznacza to, że z każdej złotówki przychodu 15 groszy pozostaje jako zysk.
Nie ma jednej prawidłowej marży dla wszystkich firm. Handel, e-commerce, usługi profesjonalne, gastronomia, wynajem sprzętu czy sprzedaż kursów online mają zupełnie inną strukturę kosztów. Dlatego wyniki należy porównywać przede wszystkim z firmami działającymi w tej samej lub bardzo podobnej branży.
Czy każdy dobry pomysł oznacza dochodowy biznes?
Nie. Można mieć świetny pomysł, który nigdy nie stanie się rentowną firmą. Powodem może być zbyt mała liczba odbiorców, wysoki koszt pozyskania klienta, niska marża, duża konkurencja albo brak możliwości zwiększenia skali.
Z drugiej strony pozornie prosty biznes może okazać się bardzo rentowny, jeśli odpowiada na konkretną potrzebę i ma dobrze policzone koszty.
Jeżeli zastanawiasz się, czego zacząć szukanie pomysłu, spójrz przede wszystkim na problemy, za których rozwiązanie ludzie już płacą. W jednej miejscowości dobrym pomysłem może być studio jogi, w innej specjalistyczny wynajem sprzętu, a w jeszcze innej niszowy sklep.
Możesz także wyspecjalizować się w określonej usłudze. Grafik może tworzyć identyfikacje dla restauracji, dietetyk rozwijać usługi dietetyczne dla sportowców, a specjalista IT może specjalizować się w tworzeniu rozwiązań dla jednej konkretnej branży. Taka specjalizacja często ułatwia budowanie rozpoznawalności i pozwala lepiej odpowiadać na potrzeby klientów.
Jaki biznes ma największy potencjał?
Nie istnieje jedna działalność, która zawsze będzie opłacalna. Wiele zależy od doświadczenia przedsiębiorcy, lokalizacji, konkurencji, kapitału oraz popytu.
Szczególnie opłacalne mogą być biznesy, które rozwiązują wyraźny problem, mają stosunkowo niskie koszty stałe i można je skalować. Ogromne możliwości daje między innymi sprzedaż cyfrowa, ponieważ produkt można oferować klientom z dowolnego miejsca. Dotyczy to na przykład kursów, aplikacji czy niektórych usług świadczonych online.
Nie oznacza to jednak, że każdy sklep internetowy, kurs lub aplikacja stanie się sukcesem. Wysoki popyt przyciąga konkurencję, dlatego równie ważne są jakość oferty, sposób dotarcia do odbiorców i rentowność.
Zamiast szukać gotowej listy konkretnych pomysłów, warto zastanowić się, gdzie masz przewagę. Być może znasz daną branżę, masz kontakty, specjalistyczną wiedzę albo potrafisz stworzyć produkt w konkretnym stylu, którego brakuje na rynku.
Jak policzyć opłacalność własnego biznesu krok po kroku?
Jeśli chcesz sprawdzić swój pomysł, przygotuj trzy warianty: pesymistyczny, realistyczny i optymistyczny. Nie zakładaj od razu, że sprzedasz wszystko i od pierwszego miesiąca będziesz mieć komplet klientów.
W każdym scenariuszu określ przewidywaną liczbę transakcji, średnią cenę, koszty zmienne, koszty stałe oraz obciążenia publicznoprawne. Następnie sprawdź, jaki wynik pozostanie po ich odjęciu i ile godzin pracy będzie wymagało jego osiągnięcie.
Dobrym zabezpieczeniem jest również uwzględnienie rezerwy na nieprzewidziane wydatki. W praktyce koszty często okazują się wyższe od początkowych założeń, a zdobywanie klientów trwa dłużej, niż przewidywano.
Jak sprawdzić, czy biznes się opłaca? Podsumowanie
Zanim zdecydujesz się założyć firmę lub mocniej zainwestować w już istniejącą działalność, warto zastanowić się nie tylko nad tym, ile możesz zarobić, ale przede wszystkim nad tym, ile musisz sprzedać, aby biznes był rentowny.
Policz przychody, wszystkie koszty, próg rentowności, marżę i realną stawkę za godzinę swojej pracy. Przeprowadź analizę rynku, poznaj potrzeby odbiorców i przetestuj ofertę na możliwie małą skalę. Jeśli chcesz rozkręcić biznes, nie opieraj decyzji wyłącznie na intuicji czy ich sukcesami innych przedsiębiorców.
Prosperujący biznes nie zawsze jest tym, który osiąga największe obroty. Ważniejsze jest to, ile rzeczywiście zostaje właścicielowi, czy firma zachowuje płynność i czy może się rozwijać bez ciągłego dokładania pieniędzy.
Możesz zacząć od niewielkiej skali, możesz prowadzić działalność lokalnie albo przez internet, możesz zająć niszę, w której konkurencja jest mniejsza. Ostatecznie odpowiedź na pytanie, jaki biznes opłaca się otworzyć, zawsze powinna wynikać z trzech rzeczy: realnego popytu, możliwości dotarcia do klientów oraz liczb pokazujących, że przedsięwzięcie rzeczywiście ma ekonomiczny sens.
Komentarze
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy :)