Sprzedaż własnego biznesu od strony prawnej. O czym trzeba pamiętać?

Czasami zdarza się, że przedsiębiorca z różnych powodów decyduje się na zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej. W takim przypadku, jeżeli w grę nie będzie wchodzić czasowe zawieszenie działalności, może zajść konieczność sprzedaży biznesu. Patrząc na tę kwestię z punktu widzenia prawnego, podstawowe znaczenie będzie mieć to, w jakiej formie działalność gospodarcza jest prowadzona. Dzisiaj zajmiemy się niektórymi aspektami sprzedaży przedsiębiorstwa prowadzonego w formie jednoosobowej działalności gospodarczej.

Zobowiązania wynikające z działalności gospodarczej – kto odpowiada?

Załóżmy zatem, że przedsiębiorca, chcący zaprzestać prowadzenia swojego biznesu, w ramach prowadzonej działalności ma przedsiębiorstwo o wymiernej wartości majątkowej. Warto przyjrzeć się w tym miejscu definicji przedsiębiorstwa wynikającej z kodeksu cywilnego. Zgodnie z tą definicją przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Kodeks cywilny określa przykładowo, jakie elementy wchodzą w skład przedsiębiorstwa.

Są to m.in: nazwa przedsiębiorstwa, własność nieruchomości lub ruchomości w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości, wierzytelności, koncesje, patenty, majątkowe prawa autorskie, tajemnice przedsiębiorstwa, księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, itp. Krótko mówiąc przedsiębiorstwo obejmuje wszystkie te składniki, które służą do prowadzenia biznesu. Z przedsiębiorstwem ściśle związane są też zobowiązania zaciągnięte w ramach prowadzonej działalności.

Należy mieć na uwadze, że sprzedaż przedsiębiorstwa zasadniczo nie zwalnia zbywcy z takich długów, gdyż mimo sprzedaży zbywca pozostaje nadal zobowiązany do zapłaty długów firmy istniejących w dacie sprzedaży. Przy czym w razie sprzedaży nabywca przedsiębiorstwa staje się odpowiedzialny solidarnie ze zbywcą za zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, chyba że w chwili nabycia nie wiedział o tych zobowiązaniach, mimo zachowania należytej staranności. Odpowiedzialność nabywcy ogranicza się do wartości nabytego przedsiębiorstwa według stanu w chwili nabycia, a według cen w chwili zaspokojenia wierzyciela. W umowie sprzedaży warto zatem uregulować kwestię zaspokojenia długów istniejących i wymagalnych dacie sprzedaży, w tym wzajemnych rozliczeń kupującego i sprzedającego w związku z zapłatą takich zobowiązań.

Sprzedawca – na co powinien zwrócić uwagę przy sprzedaży działalności?

Aby sprzedać firmę należy oczywiście w pierwszej kolejności znaleźć kontrahenta, potencjalnie zainteresowanego kupnem przedsiębiorstwa. Na tym etapie ważne dla sprzedającego są dwie kwestie. Pierwsza z nich to oszacowanie wartości przedsiębiorstwa. Przy niewielkich firmach, nie posiadających większego majątku ruchomego, nieruchomości lub zobowiązań, wycena przedsiębiorstwa nie powinna nastręczać wielu trudności. Inaczej będzie przy większych przedsiębiorstwach, posiadających spory majątek ruchomy, czy też nieruchomości. W takich sytuacjach warto zasięgnąć pomocy specjalistów z zakresu wyceny przedsiębiorstw, aby wycenić majątek firmy, co pozwoli sprzedawcy określić, jaka cena będzie adekwatna w stosunku do wartości sprzedawanego majątku.

Drugą ważną sprawą jest zabezpieczenie kwestii związanych z poufnością transakcji. W przypadku sprzedaży przedsiębiorstwa często zdarza się, że nabywca chce przed podjęciem decyzji o zakupie dokonać analizy sytuacji przedsiębiorstwa – dokonywane jest to najczęściej poprzez audyt takiego przedsiębiorstwa (tzw. due-dilligence). Przeprowadzenie audytu związane jest z kolei z udostępnieniem potencjalnemu kupcowi oraz jego audytorom (księgowym, prawnikom, itp.) dokumentów związanych z prowadzoną firmą (przede wszystkim dokumentów finansowych, płacowo-kadrowych, umów zawartych w ramach przedsiębiorstwa, itp.).

Udostępnienie takich dokumentów powinno zostać poprzedzone zawarciem umowy o zachowaniu poufności (NDA), na podstawie której kupujący zobowiąże się do zachowania jako poufne i nie ujawniania jakichkolwiek danych, informacji i dokumentów, jakie zostały mu udostępnione w ramach prowadzonego badania (audytu) przedsiębiorstwa. Zawarcie takiej umowy niewątpliwie zabezpiecza interesy sprzedającego, szczególnie jeśli w ramach przedsiębiorstwa posiada on know-how, którego ujawnienie osobom trzecim (konkurencji) byłoby wysoce niepożądane.

Radca Prawny Paweł Kowalski;

Rachelski i Wspólnicy Kancelaria Prawna

Komentarze

Dodaj komentarz

*
*